Wie is de zorgtechneut?

Op vrijdag 15 januari was ik bij een boeiende discussie, over de druk die op de GGZ-professionals uitgeoefend wordt. Is die niet te hoog? De discussie was voorbereid door Thijs Janssen en zijn studenten van de universiteit Tilburg. De debatvorm was geïnspireerd op het format van Rondom10.

Een tiental direct betrokkenen bij de geestelijke gezondheidszorg deden mee, waaronder mw. Lea Bouwmeester, tweede kamerlid van de PvdA. Zij trok de problemen naar zich toe door zich als aanspreekpunt voor ‘de overheid’ op te stellen. Daarmee stond de deur open voor de anderen om eens goed helder te maken wat er allemaal verkeerd gaat. Maar het werd ook duidelijk dan niemand kon aanwijzen wie nu precies de kwade pier is. Klink? De regering? Het ministerie? De NZa? Het werd in de discussie niet duidelijk. Maar bij mij doemde het beeld van ‘de ongrijpbare zorgtechneut’ op.

De GGZ-zorgtechneut is alomtegenwoordig. Hij slokt veel van de beschikbare tijd op – 15% a 30% wordt genoemd. Hij beïnvloedt de kwaliteit van de zorg negatief! En hij ondermijnt het werkplezier! Waarin je hem kunt herkennen? In de energievretende interne verantwoordingssystemen. In de gewraakte DBC-systemathiek. In het woud van metingen. In de protocollisering van de zorg. In de ‘wetenschappelijk bewezen methodes’ die toegepast moeten worden. In de moeizame gesprekken tussen de sector en de maatschappij, of met de zorgverzekeraars. Ja, misschien zelf in de DSM-systemathiek. De GGZ Zorgtechneut is dus een veelkoppig monster! Maar hoe pak je hem aan?

‘Shoot de zorgtechneut’
De zorgtechneut is doorgedrongen tot in de haarvaten van de organisaties, verankerd in de dagelijkse routine. Daar moet hij dan ook bestreden worden. Dan kan via een bottum-up aanpak die gesteund en gestuurd wordt door de top. En aanpak die waardevolle communicatie tussen bestuurders en professionals oplevert. Een programma dat teams stimuleert om korte metten te maken met de uitwassen van de zorgtechneut. Waarin ook ruimte is om naar de professionele distantie te kijken die in de interne organisatie is geslopen. En waarin teams de ruimte krijgen om er iets aan te doen. Dat is het begin van de aanpak van de zorgtechneut. Op weg naar een ongestoorde zorg.

Koen Krikke