Ik BEN Rijnlander, en dat had ik kunnen weten

Je kunt ergens alle boeken over gelezen hebben en er toch niets over weten. Ik heb er thuis al een aardige kast vol van. "Echte kennis zit in de boeken die je nog niet gelezen hebt", zegt Nassim Nicholas Taleb, auteur van o.a. De Zwarte Zwaan.
Het is de eerste week van januari, het sneeuwt buiten en wij maken met 20 mensen de Rijnlandweek in het Filosofiehotel in Leusden. We zitten op de derde dag, het omslagpunt van de week. Ik merk dat ik vooral naar dit moment heb uitgekeken. De afgelopen twee dagen kwam er een golf van boekenwijsheden over ons heen. De groep hing aan de lippen van de sprekers. "Vertel mij wat ik moet weten". Tussen twee sprekers door gaan we naar de boekentafel om te kijken wat we daar nog aan boekekennis kunnen halen. We krijgen er geen genoeg van. 's Avonds, in mijn wat Spartaans ingerichte kamer, zie ik op tafel de band met verzamelde filosofische werken staan. Ik zie Immanuel Kant en denk aan zijn drie levensvragen: Wat kan ik weten, wat moet ik doen en wat mag ik hopen? Dat was dag één.
De volgende ochtend drong zich een flinke dadendrang op aan de groep. Wat Rijnlands is dat wisten we nu wel. Alle boeken waren gelezen. "Vertel ons nu maar wat we moeten doen." Het werd een dag gevuld met praktijkcases, oefeningen uit het improvisatietheater, tussendoor aangevuld met nog meer boekenkennis. En iedereen was tevreden. Er werd gelachen, driftig met elkaar gesproken en er vielen woorden als 'dit had ik effe nodig'. Voldaan gingen we 's avonds weer naar onze, inmiddels al niet meer zo Spartaanse, kamertjes. Dat was de tweede dag.
Vanmorgen, echter, was het stil in de kring. Was dit alles? Wat nu? Grote woorden werden op een flap geschreven. 'Compleetheid' drong zich aan mij op. En in de daaropvolgende aandachtsoefeningen werd mij duidelijk wat ik allang wist, maar niet in de boeken stond: Rijnlands organiseren gaat over Mij. Het zat al die tijd al in mij en toen ik het echte aandacht gaf werd die kennis vrij gemaakt en vandaaruit werd ook de hoe-vraag mij alsvanzelf duidelijk. Het enige wat ik mag hopen is dat het bij mij en hopelijk ook bij de ander het juiste, het waardige, boven brengt.
Een echte Rijnlander deed dat altijd al, hij had daar geen boek voor nodig, het is zijn natuur, zijn aard. Zijn authenticiteit zit hem in het consequent kiezen voor het waardige. En dat kun je niet uit een boekje leren.