Muurvast zitten de IJslanders in het inmiddels failliete financiële systeem op het eiland. Gevang in schulden, kopt NRC Handelsblad vanavond. Een aantal landen, waaronder Nederland, heeft nog vele miljarden tegoed nadat een aantal bankiers het land over de financiële afgrond stortte. Kun je daar een hele natie op afrekenen?Nou ja, natie. 300.000 zielen is natuurlijk niet veel als het gaat om op te draaien voor het incasseren van miljarden aan zelf verzonnen geld. De probelemen in ons land op dat vlak ziet niet kleiner - we kunnen het alleen verschmertzen over veel meer inwoners. Dat is eigenlijk het enige wezenlijkse verschil.De IJslandse regering heeft in eerste instantie leningen gesloten ter grootte van 44 procent van het BNP. Tegen een rente waarvoor je in ons land echt geen hypotheek wil afsluiten. Over zeven jaar begint de rente en aflossing... De IJslanders zelf betalen voor een lening minimaal 12 procent. Daar staat een bijna Zimbabwaanse inflatie van 11,6 tegenover. Hoe gaat IJsland dat in hemelsnaam allemaal terugbetalen? Driekwart van de IJslandse bedrijven is inmiddels failliet. Volgens een studie van de centrale bank zijn 5.200 huishoudens op IJsland 90 procent van hun inkomen kwijt aan het betalen van leningen op huizen en auto's, meestal omdat het leningen in euro's zijn en andere buitenlande munten.IJsland moet fuseren, daar is geen ontkomen aan. Op z'n minst moet het van z'n kroon af en over op de dollar of de euro. Maar verder. Er zal toch iets van een beetje draaiende reële economie moeten gaan ontstaan. Eentje die zich niks aantrekt van al die vreselijke cijfers. Een soort van schaduw economie, misschien wel gebaseerd op ruilhandel. Eentje die het kan zonder munten.Die dingen bestaan. Op internet vindt al heel wat waardecreatie plaats zonder dat daarvoor per se geld hoeft te stromen. Zou dat in IJsland nu ook al te vinden zijn? Reinventing capitalism luidt de titel van onze queeste. Ik ben benieuwd.