kredietcrisis

De toekomst is aan de zin’ner, laten we het over ‘m hebben. Eenpitters heten al een tijdje zzp’ers, zelfstandigen zonder personeel. Kennelijk een handige fiscaal-juridische term, maar verder zegt het niet zoveel. De zzp’er lijkt vooral goed om de werkloosheidcijfers te maskeren; hij vangt de ergste klappen op, maar komt in de statistieken van het cbs niet voor. De economische crisis versnelt de tweedeling tussen vaste krachten met een goede sociale positie en een groeiende groep flexwerkers in een sociaal niemandsland, aldus het nrc afgelopen weekend.

Door de crisis zijn er veel bankzitters bij de bureaus en is er veel verborgen armoede onder zzp’ers. Anderen hebben het daarentegen drukker dan ooit. Dat lijkt een weerspiegeling van de cijfers van Research for Innovation na een onderzoek onder 10.000 bedrijven in Nederland. Bedrijven investeren minder in de staande organisatie, maar des te meer in sociale innovatie.

In het Ministerie van Ideeën, onze uitvalsbasis, staat een piepklein doosje met een gleuf erin. Erbij een rijtje kleine kaartjes waarin een munt van 1 IJslandse kroon geplakt zit. Erboven de koers: 1 kroon = 1 euro, 1 kroon = 1 dollar en zelfs 1 kroon = 1 Deense kroon. Alles beter dan de IJslandse munt. Thank you from the people of Iceland, staat er in het kaartje. Eronder in piepkleine lettertjes: 12% of this project's income goes to Her Majesty's Treasery of The United Kingdom.

Een echte IJslandse dag vandaag. Niet in de laatste plaats omdat we de locale delicatesse hebben mogen proeven; haai die vier maanden in de grond heeft liggen rotten. Hakarl heet het. Weg te spoelen met een teug Brennivin. Niet voor niets werden we in deze smerige gewoonte ingewijd in een grot. En wij hoorden engelen zingen...
Hoogtepunt was de maaltijd 's avonds bij de ouders van deze engel. Wat een gastvrijheid.

Waar moet het naartoe met IJsland? Afzinken is een geopperde mogelijkheid. Teruggeven aan de zee. Het toerisme verdubbelen is ook een optie. Zouden ze de energie voor de uluminium smelterijen voor subtropische zwemparadijsen gebruiken, zouden ze toch een stuk verstandiger bezig zijn. Terug naar de reele economie.
Het voorzieninginenniveau is gigantisch op dit eiland. Overal gratis internet en middenin de wildernis gewoon ontvangst met je mobiel. Om maar wat te noemen.

IJslanders hebben een speciale humor. Je kunt bijvoorbeel een t-shirt krijgen met de tekst 'Brown is the colour of poo'. Want voor de IJslanders is wel duidelijk wie de hoofdschuldige is. Hoewel men ook de hand in eigen boezem steekt. Gisteravond aten we in een restaurant in Reykjavik waar men volgens Unnsteinn en Inga traditionele gerechten serveert, maar wel op een menukaart die heet Nicesafe.

You Dutch are so far ahead of us. We horen het steeds weer tijdens onze omzwervingen in de Lone Star State. Ori Brafman, auteur van The Starfish and the Spider en die andere bestseller Sway, zegt het. Nederland is zoveel verder dan de VS. Pamela Hartigan zegt het en voegt er in een onderonsje met een knipoog aan toe: “…even the French are.” Ook zij spreekt met het gezag van een internationaal gevierd auteur, neergelegd in het boek The Power of Unreasonable People. Maar het zijn de gelouterden, de intellectuelen.

Muurvast zitten de IJslanders in het inmiddels failliete financiële systeem op het eiland. Gevang in schulden, kopt NRC Handelsblad vanavond. Een aantal landen, waaronder Nederland, heeft nog vele miljarden tegoed nadat een aantal bankiers het land over de financiële afgrond stortte. Kun je daar een hele natie op afrekenen?

Volgende week vertrekken we met een kleine groep snuffelmuizen naar IJsland om daar te kijken hoe aldaar het kapitalisme opnieuw wordt uitgevonden. Twee in Rotterdam studerende autochtone KaosPilots zijn al daar om de weg te bereiden. Zo-even stuurden ze een indrukwekkend programma. Zo te zien ga ik daar vaker zwemmen dan ik normaal gesproken in een heel jaar doe.Lost in Iceland Schedule   Friday 03-07-09 15.10 Landing